Europejski system oznaczeń geograficznych dla win, napojów spirytusowych oraz produktów rolnych i środków spożywczych funkcjonuje od lat. Jest on powszechnie wykorzystywany do ochrony oznaczeń z UE i coraz częściej również do ochrony oznaczeń z krajów trzecich.
Dogłębna analiza skutków stosowanie tego systemu w obszarze rolnym doprowadziła do dyskusji nad rozszerzeniem zakresu jego stosowania. Przemyślenia te były zawarte w komunikacie z dnia 25 listopada 2020 r. pt. „Pełne wykorzystanie potencjału innowacyjnego UE – Plan działania w zakresie własności intelektualnej wspierający odbudowę i odporność UE”. Komisja zobowiązała się, że rozważy, czy zaproponować utworzenie unijnego systemu ochrony oznaczeń geograficznych produktów nierolnych.
W konsekwencji przyjęto Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2411 z dnia 18 października 2023 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rzemieślniczych i przemysłowych (…). Rozporządzenie to stosuje się od 1 grudnia 2025 r. W przepisach tych określono najważniejsze definicje, zaproponowano dwuetapowa rejestrację (poziom krajowy i unijny), zdefiniowano zakres ochrony. Określono również podmioty, które mogą składać wnioski o ochronę i tu pozytywna niespodzianka: dopuszczono składanie wniosków przez jednostki samorządu terytorialnego. Najważniejsze cele tego rozporządzenia to wzmocnienie gospodarki regionalnej, wspieranie tradycyjnych zawodów i zapewnienie konsumentom jasnych informacji o pochodzeniu produktów.
Pełne uruchomienie przyjętych rozwiązań oraz ich wykorzystanie wymaga jednak wprowadzenia przepisów kompetencyjnych.
Pierwszych projekt przepisów wykonawczych pojawił się niecały tydzień temu. Na stronach Rządowego Centrum Legislacji 25 lutego 2026 r. pojawił się projekt ustawa o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw UC143. Konsultacje zaproponowanych rozwiązań są prowadzone do 18 marca 2026 r.
https://legislacja.gov.pl/projekt/12407555/katalog/13189307#13189307
Projekt określa rozwiązania trybowe, zasady zgłaszania wniosków oraz sprzeciwów, określa zasady systemu kontroli a także tworzy Radę do spraw Oznaczeń Geograficznych na Produkty Rzemieślnicze i Przemysłowe. Zaproponowane są również tryby postępowania zmiany specyfikacji zarejestrowanych już produktów.
Z niecierpliwością czekamy na finalizacje procesu legislacyjnego !